Cumhur İttifakı

İttifaklar ve Zorluklar

Şu an CHP’de olup ama son 30 Mart yerel seçimi ya da son 24 Haziran seçimlerinin sonuçları dikkate alındığında, Cumhur İttifakı’nın kolayca kazanabileceği iller de bulunmakta.

Yerel seçimlerde ittifak konusunda, Cumhurbaşkanı Erdoğan da görüşünü olumlu yönde açıkladı. Kırgızistan dönüşü gazetecilere yaptığı açıklamaların yerel seçimlerle ilgili kısmı şu şekilde:

“Doğrusu Sayın Bahçeli’nin bu konudaki yaklaşımı tam nedir bilemiyorum. Biz bu işe olumlu yaklaşabiliriz. Milletvekili seçiminde attığımız bir adım var. Yerel seçimlerde de böyle bir adımı müşterek olarak atabiliriz. Bunun için başta liderler olarak oturup konuşmakta fayda var. Taraflar olumlu bakarsa böyle bir adım niye olmasın, olabilir.”

MHP lideri Devlet Bahçeli yerel seçimlerde de Cumhur İttifakı’nın iş birliğine olumlu yaklaştığını daha önce açıklamıştı. Bu konudaki en son açıklamasında, “AK Parti’nin tutumunun belirleyici olacağını” söyleyerek ittifakla ilgili partisinin duruşunu biraz daha netleştirdi:

“İstanbul, Ankara ve İzmir’in şer ittifakının eline geçmesi Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’ni tartışmaya açabilir. Kayyum yönetimindeki belediyelerin de PKK’nın siyasi uzantılarında kalması uluslararası arenada sıkıntılı bir mesaj ve görüntü oluşturur.”

Bu açıklamalardan anlaşılan, her iki partinin yerel seçimlerde de Cumhur İttifakı’nın devam etmesinden yana oldukları.

Yine açıklamalardan, partilerin yerel seçimle ilgili muhtemel ittifakın detaylarını ayrıntılı konuşmadığı sonucu çıkıyor.

Genel seçimler erkene alındığında bazı siyaset yorumcuları, AK Parti ve MHP’nin yerel seçimlerde karşı karşıya gelebileceği ve bunun da ittifak ilişkilerine zarar verebileceği endişesi” ile seçimlerin erkene alındığını iddia etmişlerdi.

Genel seçimler sürecinde ve seçimden bu yana Cumhur İttifakı içinde ittifakın dinamiğini etkileyen olumsuz bir durum ya da kriz yaşanmadı.

İttifak titiz bir şekilde yürütülüyor. Kuşkusuz her önemli badire ittifakın işleyişi açısından da bir sınav niteliğinde.

Yerel seçimler bu anlamda genel seçimlerden daha zorlu bir süreci barındırıyor. Mutabakatın il ya da ilçe düzeyinde tespit edilmesi bile bu anlamda önemli. Özellikle küçük ilçelerde ittifak ilişkisinin dinamiğine zarar verebilecek, akrabalık ilişkileri başta olmak üzere yerel değişkenler var.

İl düzeyine çıkıldığında şu an partilerin mevcut belediye başkanlıkları kimde ise, o ilde söz konusu parti üzerinde ittifak yapıldığında da sorunlar çıkabilir. Çünkü bazı illerde AK Parti ya da MHP az farkla bir önceki yerel seçimi kazanmış.

Örneğin, şu anda Kars, Osmaniye, Adana, Mersin, Isparta, Karabük, Bartın ve Manisa MHP’li belediye başkanları ile yönetiliyor. Bir önceki 30 Mart yerel seçimlerde Adana’da MHP ile AK Parti arasında sadece bir puan, Kars’ta ise 2,5 puan fark var. AK Parti’nin kazandığı MHP’nin ikinci olduğu bazı yerlerde aradaki fark çok az olmasa da örneğin Balıkesir’de 7 puandı.

Yerel seçimler ve genel seçimlerde partilerin aldığı oy oranları çok farklılaşabiliyor. Örneğin şu an MHP’li belediye başkanlarının yönettiği illerdeki oy oranlarına son genel seçimler açısından bakıldığında birçoğunda AK Parti lehine, MHP ile arasındaki oy farkının çok yüksek olduğu görülecektir.

Dolayısıyla ittifak müzakerelerinde bu tip şehirlerin konumu önemlidir. Oy farkının az olduğu bu yerlerde ittifak yapılmadığı durumlarda yerelde sert rekabet, ittifakın yapısına zarar verebilir. İttifaka gidildiği durumda ise aday gösterilmeyen partinin seçmenleri kendilerinin partileri tarafından ihmal edildiği algısına kapılacaktır. Dolayısıyla bu tip illerin durumu hassasiyet içeriyor.

MHP lideri Bahçeli’nin yerelde ittifak açıklamalarına bakıldığında iki hususun altını sürekli çiziyor. Birincisi, İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde ittifak. İkincisi ise şu anda kayyum tarafından yönetilen belediyelerin durumu…

AK Parti ve MHP oylarının toplamının İstanbul ve Ankara özelinde CHP ya da Millet İttifakı oyları ile arasında anlamlı bir fark olduğu görülüyor.

Ama bir önceki yerel seçimde özellikle Ankara’da Mansur Yavaş’ın adaylığı üzerinden MHP oylarının CHP’ye gittiğini de belirtmek gerek.

Ama her hâlükârda Cumhur İttifakı açısından, Ankara ve İstanbul’da ittifakla seçime gitmenin önünde bir engel gözükmüyor.

Şu an CHP’de olup ama son 30 Mart yerel seçimi ya da son 24 Haziran seçimlerinin sonuçları dikkate alındığında, Cumhur İttifakı’nın kolayca kazanabileceği iller de bulunmakta. Bu illerin Cumhur İttifakı ve Millet İttifakı açısından karşılaştırması bir sonraki yazıya…

[Türkiye, 6 Eylül 2018]

Etiketler: