- BRICS'in AB, Şanghay İşbirliği Örgütü ve diğer uluslararası kuruluşlardan temel farkları nelerdir? Başlangıçta ekonomik bir grup olarak ortaya çıkan BRICS dünya ekonomisi ve siyasetinin mevcut ortamında aynı zamanda siyasi bir istişare ve iş birliği mecrası haline dönüşmeye başlamıştır. AB, Şanghay İşbirliği Örgütü ve G7 gibi örgütlerle karşılaştırıldığında daha zayıf ve ekonomik eksenli bir istişare grubudur. Bugünkü durumu ile ağırlıklı olarak istişare, ortak politika belirleme ve iş birliği boyutu ile ön plana çıktığı gözlemlenmektedir. Ancak grup üyeleri arasındaki ortak çıkarların artması veya ortak tehditlerin daha belirgin hale gelmesi bu grubu daha etkin bir teşkilat haline dönüşebilme potansiyeline sahiptir.
- BRICS nedir ve bu terim nasıl ortaya çıkmıştır? BRIC terimi 2001'de Goldman Sachs yatırım bankası ekonomisti Jim O'Neill tarafından ilk defa ortaya atılmıştır. Başlangıçta BRIC yani Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin'in İngilizce baş harflerinden oluşan kısaltma ile dörtlü grup olarak kullanılmıştır. 2010'da Güney Afrika Cumhuriyeti'nin de bu gruba dahil olması ile birlikte BRICS adına dönüşmüştür. O'Neill raporunda bu beş yükselen ekonominin 21. yüzyılda dünya ekonomisine yön vereceği tespitinde bulunmuştur. BRICS ülkeleri dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 40'ını ve dünya ekonomisinin de neredeyse yüzde 25'ini oluşturmaktadır. BRICS ülkelerinin son on yıllık büyüme performansları bu dönemdeki dünyanın toplam ekonomik büyümesinin yarısına karşılık gelmektedir.
- Johannesburg Zirvesi'nin önemi nedir? BRICS grubunun onuncu zirve toplantısı bu sene Güney Afrika Cumhuriyeti'nin Johannesburg şehrinde yapıldı. Zirveye bu sene Türkiye de İslam İş Birliği Teşkilatı dönem başkanı sıfatı ile katıldı. Türkiye'yi zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temsil etti. Zirvenin bu seneki ana teması "Afrika'da BRICS: Dördüncü Sanayi Devriminde Kapsayıcı Büyüme ve Refah Paylaşımı ve İş Birliği" idi. Afrika Kıtası'nın da bir sonraki küresel büyüme ve gelişme dalgasına eklemlenmesinin daha bütüncül ve sürdürülebilir bir küresel ekonomik istikrar sağlayacağı vurgulandı. Daha önceleri "Küresel Güney" yani dünya ekonomisi ve siyasetinin ana çizgisini belirleyen Avrupa ve Kuzey Amerika hattının dışında kalan aktörler arasında paylaşımcı çerçevede daha sıkı iş birliği geliştirmek bu seneki toplantının ana teması idi. "Güney-Güney Arasında İş Birliği" şeklinde sloganlaşan yaklaşım ilk kez bu toplantılarda ekonomik veçhesi ile somut bir karşılık buldu.
- BRICS Zirvesi'nin 2018 gündeminde hangi konular yer almaktadır? Her şeye rağmen bu seneki toplantıya damgasını vuran gelişme ABD'de Trump yönetimince başlatılan ticaret savaşları ve korumacılık adımları olmuştur. Trump yönetimi korumacılık politikası ve ticaret savaşlarını hayata geçirmenin ötesinde dünyada ortak çıkarlar üzerinden iş birliği sağlamayı amaçlayan çoklu anlaşma ve kurumları da büyük ölçüde işlevsiz hale getirmiştir. Korumacılık ve ticaret savaşları ise en fazla ekonomileri sanayi ürünleri ve hammadde satışına endeksli BRICS ülkelerini etkileyecektir.
- BRICS nasıl bir uluslararası finansal mimari hedeflemektedir? BRICS toplantılarına ön plana çıkan bir diğer tartışma başlığı ise müstakil ekonomik derecelendirme ve kredi derecelendirmesi yapabilecek kurum ve kuruluşların oluşturulması çağrısıdır. Amerikan Merkez Bankası FED'in aldığı kararlar nedeni ile ekonomileri dalgalanan BRICS ülkeleri aynı zamanda FED politikalarından kendilerini yalıtmak için harekete geçmek niyetindeler. Bu ülkelerin parasal politikalarına belirsizlik katan ve bu ülkelere sermaye giriş çıkışını etkileyen bir diğer etmen ise kredi derecelendirme kuruluşlarıdır.
- Türkiye BRICS grubuna dahil olmalı mı? BRICS gibi bir grubun parçası olmak Türkiye gibi uluslararası diplomasi ve ekonomik ilişkilerde çeşitliliği sağlamaya çalışan bir aktör açısından önem arz etmektedir. Gelişmekte olan ekonomilerin yaşadığı birçok sorun Türkiye açısından da geçerlidir bu nedenle BRICS zirvelerinde alınan kararlar Türkiye açısından dikkate değerdir. Diğer taraftan BRICS üyeleri arasında birçok konuda fikir ayrılıkları bulunmaktadır ve bu nedenle de zayıf bir birlikteliktir. Gruba Türkiye gibi yeni üyelerin dahil edilmesi de grup üyeleri arasındaki tartışmalı konulardan biridir. BRICS kararları ve toplantılar sonrasında oluşturulacak kurum ve iş birliği mekanizmaları her halükarda Türkiye açısından da önemlidir ve yakından takip edilecektir.
