-
F-35 programı nedir?
-
Türkiye’nin programdaki rolü nedir?
-
Türkiye neden F-35 programından çıkarıldı?
-
Türkiye’nin cevabı ne oldu?
-
Trump yönetimi bu konuda nerede durmaktadır?
Öte yandan Türkiye’nin daha önceden sipariş ettiği 100 adet F-35 jetin iptal edilmesine ilişkin olarak ABD Başkanı Donald Trump “Adil bir durum değil” ifadesini kullanarak Türkiye’nin tezlerine destek verdi. Trump bu durumun Obama döneminde yapılan hatalar sonucunda Türkiye’nin diğer savunma sistemlerini almak zorunda kaldığı için ortaya çıktığını belirtti. Trump, Obama yönetiminin Türkiye’ye Patriot savunma sistemini vermek istememesi sonucunda Ankara’nın başka çaresinin kalmadığını ifade etti.
Dışişleri Bakanı Mike Pompeo ise Ankara’nın Moskova ile yaptığı anlaşma nedeniyle ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) yaptırımlarına gerek olup olmadığını değerlendirdiğini açıkladı. Amerikan yönetimi Türkiye’yi NATO’ya olan yükümlülüklerini yerine getirdiği için överken Rusya’dan aldığı savunma sisteminin ABD ve müttefikleri için ciddi bir savunma ve güvenlik tehdidi oluşturduğunu belirtiyor. Yönetime göre S-400 savunma sistemi ve F-35 savaş uçakları uyumlu değil.
2021 için hazırlanan Milli Yetki Savunma Kanunu uyarınca Kongre, Türkiye’ye verilmesi kabul edilen fakat F-35 programından çıkarıldığı için Türkiye’ye gönderilmeyen 6 Türk F-35 jetini kullanma, modifiye etme ve operasyonel hale getirme yetkilerini Amerikan Hava Kuvvetlerine vermiştir. Bu gelişmelere rağmen Pentagon sözleşmeler uyarınca F-35 savaş uçaklarının 2022’ye kadar üretimine devam edilmesi konusunda Türkiye’ye güvenmeye devam ediyor.
Senato çoğunluk liderlerinden Cumhuriyetçi South Dakota senatörü John Thune’un savunma bütçesine eklediği bir madde ABD’nin S-400 sistemini Türkiye’den satın almasına olanak sağlıyor. Aynı zamanda Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jim Risch’in sunduğu bir ek madde de savunma bütçesinin onaylanmasıyla birlikte Trump yönetiminin Türkiye’ye yaptırım uygulamasını zorunlu hale getiriyor. Trump yönetiminin eline hem Türkiye’yle pazarlık için bir “havuç” verilirken bir yandan da ivedilikle yaptırım uygulanması tehdidi öne sürülmüş oluyor. Türkiye’yle ilişkileri düzeltmek isteyen ve F-35’lerin Türkiye’ye satılamamasını haksızlık olan gören Başkan Trump’ın Kongreye rağmen önümüzdeki dönemde bir ara yol bulmak istediği biliniyor.
