Türkiye ve BM'nin arabuluculuğuyla tahıl koridoru anlaşması dün Dolmabahçe'de imzalandı. "Milyonlarca insanı karşılayamayacakları gıda fiyatlarından kurtaracak" bu anlaşmaya zorlu ve uzun görüşmelerin sonunda ulaşıldı. Tahılın sevki için İstanbul'da müşterek operasyon merkezi kuruldu. Ukrayna limanlarının yeniden açılmasını ve 20 milyon tonu aşkın tahılın sevkiyatını sağlayan bu başarıda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "ısrarlı" çabalarının büyük bir payı var. The Economist bu "çarpıcı başarıyı" Erdoğan'ın "jeopolitik cambazlığı" sonucu olarak görmüş. Ne kadar hatalı bir değerlendirme... Tahıl koridorunun açılması Türkiye'nin hem Ukrayna hem de Rusya ile müzakereleri yürütebilen güveni sağlayabilmesi ile mümkün oldu. Bu güveni sağlamak bir tesadüf ya da diplomatik cambazlık değil. Türkiye'nin hem savaştan önce ve savaş sırasında Ukrayna ve Rusya'ya hem de savaşın getirdiği yeni gelişmelere yönelik politikalarının bir meyvesi. Dahası, Erdoğan'ın dünyanın çok kutupluluğa geçtiği bir dönemde hızlanan büyük güç rekabetine cevaben yürüttüğü diplomasinin sonucu.
***
Nitekim Cumhurbaşkanı Erdoğanimza töreninde "Savaşın kazananıolmaz" diyerek "adil barış" çağrısıyaptı.***
Çin, Hindistan ve diğer küresel-bölgeselgüçlerÇin çekişmesi yeni bir düzleme taşınıyor. Rusya'nın izolasyonunda ısrarın Çin ile Rusya'nın yakınlaşmasının kalıcı hale getirebileceğini düşünen Washington'daki uzmanlar endişeli. Rusya pes etmedikçe Batı'nın izolasyon çabası etkisini yitirecek. Zira Moskova, Batı başkentleri ile bozulan ilişkilerini diğer dünya başkentleri ile telafi etme yönüne gidiyor. Tahran Zirvesi, Rusya'nın Ortadoğu'daki iddialarını bırakmadığını gösterdi. Cidde ve Tahran zirvelerinin anlamını bölgedeki güçlerin yeni bir siyaset tarzına geçtikleri realitesi ile okumak lazım. Klasik karşıt ittifaklar yaklaşımı geçerliliğini yitirdi.
***
Kriz öncesinde ve sonrasındaher tarafla görüşebilen proaktifdiplomasi yürütmek.[Sabah, 23 Temmuz 2022].
