“Ekonominin Kuzey Kore'si olmak istemezsiniz” diyerek, ABD'de dikkatleri üzerine çekmişti Profesör Holtz-Eakin. Trump'ın dış ekonomi politikalarından bahsediyor ve bu gidişatın sonucunu, “küresel arenada güvenilmeyen bir ortak olarak nam salmak” şeklinde nitelendiriyordu.
Şimdi Holtz-Eakin de kim derseniz, okulun bizim dönemde de görev yapmış gözde akademisyenlerindendi. Tabii kendisi daha ziyade, sonrasındaki Congressional Budget Office direktörlüğü ve Cumhuriyetçi McCain'in 2008 Başkanlık kampanyasında başdanışmanlık gibi DC rolleriyle daha bir göz önüne çıkmıştı. İşte bu seçim sürecinde de ABD'de bolca görüşüne başvurulan Holtz-Eakin, sermayenin yakınlara uçup gidebileceği ve Trump'ın böylece işleri kendi elleriyle kaçırabileceği uyarısında bulunurken, tüm bunlara katılmamak mümkün değil.
HOCALARDAN ZAYIF NOT
Tam bu noktada Nobel ödüllü Stiglitz de, “o işlerin ABD'ye dönmesi öyle kolay değil” diyerek Çin ile bir ticaret savaşının çıkabileceğinin ve hem ABD hem de dünya büyümesinin ve halklarının olumsuz etkileneceğinin altını çiziyor. Ve Prof. Stiglitz, Trump'a “Ekonominin İlkeleri” dersinden F biçiyor.
Öte yandan, kabul gördüğü büyük bir kesim açısından, hocaların Trump'ı ekonomiden geçirmemesi, çok da bir anlam ifade etmiyor gibi. Nitekim onlar, kendilerince daha iyi bir hayat için, farklı önerileri, ipe sapa gelip gelmediğine bakmadan kabullenmeye açık görünüyor.
YA GELİRSE?
Peki, olur da Trump gelirse, ABD ekonomisi pek çok açıdan nereye gider? İşte bu noktada, önemli bir ayrıntıyı hatırlamak gerekiyor.
KONGRE'NİN KONTROLÜ
Burada kast ettiğim, elbette müstakbel Başkan'ın taahhütlerine sadık kalıp kalmaması meselesiydi ancak bunun aynı zamanda Kongre'nin yapısıyla da ilgili olduğu detayını biraz açmak gerekiyor.
Nitekim söz konusu seçimler, malumunuz, sadece Başkan'ı değil, Kongre üyelerini de belirleyecek. Buna bağlı olarak da, politikaların hayata gelmesinde yalnız Başkan'ın görüşleri değil, Senato ve Temsilciler Meclisi'nin davranışları da kritik önem taşıyacak. İşte bu nedenle de, her iki Başkan adayının ekonomi ve diğer alanlarda bugün eteklerinden döktükleri taşlar, Kongre alt kanatlarının hangi cephede çoğunluk sağlayacağına da bakacak.
Mevcut durumda, Senato ve Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçiler'in kontrolü elde tuttuğunu hatırlayalım. Ve bu seçimlerde Clinton Beyaz Saray'a girse dahi, Kongre'deki bu tablonun ne derece değişeceği kristal netlikte değil. Çoğu tahmin ise, Clinton'ın başkanlığı durumunda Demokrat çoğunluklu bir Senato'yu mümkün görürken, diğer kanatta halen Cumhuriyetçi ağırlığın sürebileceğinde birleşiyor. Tabii her iki beklenti de, oldukça hassas dengeler üzerinde.
GRIDLOCK
Öte yandan Oval Ofis'e Trump'ın çıkması senaryosunda ise, Kongre'nin Cumhuriyetçi ağırlığını sürdürme ihtimalinin güçlü olduğu tahmin ediliyor. Bu ise Trump'a, istediği politikaları daha kolay uygulama imkânı sağlayabilir. İşte o vakit ABD'li akademisyenlerin ekonomik anlamda uyarılarda bulunduğu olumsuz senaryolar ortaya çıkar mı derseniz, hızlı bir evet cevabı vermeden önce, bir alt detaya daha inmek gerekiyor. O da nedir? Trump'ı tasvip etmeyen Cumhuriyetçiler'in takınacağı tutumun ne olacağıdır. Öte yandan, başkanın bazı alanlarda özel güçleri de var tabii.
Sonuç olarak ise, gelinen noktada her türlü ihtimale açık olmak gerekiyor. Ve dünya 45. ABD Başkanı'nın kim olacağını merakla beklerken, aslında daha az heyecan yaratan Kongre detaylarına da odaklanmakta fayda var. Zira yeni dönemin ekonomi dâhil pek çok politikasını, bu kombinasyonun uyum ve işbirlikçilik derecesi de etkileyecek.
[Yeni Şafak, 1 Kasım 2016].
