5 Soru: Hükümetin Kurulmasının Ardından Irak’ı Neler Bekliyor?

1. Irak’ta hükümetin kurulmasının ardından son durum ne?

Birçok Iraklı siyasiye göre Kazimi ismi üzerindeki uzlaşı bir zorunluluk sonucunda gerçekleşmiştir. Eski İletişim Bakanı Muhammed Tevfik Allavi ve eski Necef Valisi Adnan Zurfi’nin başarısız hükümet kurma girişimlerinin ardından yeni bir siyasi tıkanıklığın önüne geçmek için Iraklı siyasiler Kazimi’yi desteklemiştir (Sadr ve Kürt gruplarının açık desteği bilinmektedir). Taraflar arasında ismi yolsuzluklarla anılmayan ve nispeten bağımsız bir siyasi tutum içerinde olan Kazimi’nin uygun bir aday olduğu fikri hakim olmuştur. 2016’da Ulusal İstihbarat Dairesinde göreve başlayan Kazimi başta Cumhurbaşkanı Berham Salih olmak üzere birçok farklı aktörle iyi ilişkiler yürütmektedir. İran’a yakın bazı grupların itirazına karşı Amerikan yönetimi olumsuz bir tavır içerisinde değildir. Türkiye açısından Bağdat’ta bir hükümetin olması ve siyasi istikrarın sağlanması en temel beklentidir. Nitekim Türkiye Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla memnuniyetini dile getirmiştir.

2. Irak’ta hükümeti bekleyen sorunlar neler?

Kazimi hükümeti açısından ülkedeki kurumların işlemesi ve kamu hizmetlerinin aksatılmadan yerine getirilmesi en başta gelen görevlerden biri olacaktır. Ülkenin kronik olarak yaşadığı elektrik ve su sıkıntısı gibi kamu hizmetlerinin yetersizliği toplumda büyük tepkilere yol açmaktadır. Bunların yanında sağlık hizmetleri, eğitim ve işsizlik konularında kurumların halkın ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için hükümetin güçlü bir program ve irade ortaya koyması gerekmektedir.

Çin’de ortaya çıkan ve hızla diğer ülkelere yayılan koronavirüs Irak’ı da kaçınılmaz olarak etkilemektedir. Irak sağlık sisteminin gerek personel gerekse altyapı konusunda uzun süredir yaşadığı sıkıntılar pandemiyle mücadeleyi zorlaştırmaktadır. Ülkede ilk olarak 24 Şubat’ta Necef’te tespit edilen virüs kısa sürede ülkenin farklı bölgelerine yayılmış durumdadır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre güncel vaka sayısı 2 bin 603 olurken hayatını kaybedenlerin sayısı ise 104’tür. Vaka sayısının her geçen gün artmaya devam ettiği ülkede yeni hükümetin atacağı adımlar hayati önem arz etmektedir.

Küresel olarak düşen petrol fiyatları yeni hükümetin mücadele etmesi gereken diğer bir konudur. Irak bütçesinin yüzde 90’ını petrol gelirleri oluşturmaktadır. 2020 bütçe tasarısının henüz ortada olmaması ve halihazırdaki fiyat seviyesi ekonomi açısından sürdürülebilir bir durum değildir. Genç nüfus ile birlikte işsizliğin de yüksek olduğu ülkede toplumun önemli bir kısmı devletten aldığı yardımlarla ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Petrol gelirlerinin düşmesi ulaşımdan eğitime birçok alanda aksamalara neden olacaktır. Bu durum yeni hükümeti ekonomik krizin yanında sosyal ve siyasi gerilimlerle de baş başa bırakacaktır.

Son zamanlarda DEAŞ kaynaklı terör faaliyetlerinin artması var olan güvenlik zafiyetini daha da artırmaktadır. Ülkedeki siyasi istikrarsızlık, askeri kapasite eksikliği ve koronavirüs nedeniyle ABD askerlerinin sahadan çekilmesi terörün kırsal bölgelerde yeniden alan kazanmasına neden olmaktadır. Bu durum karşısında hükümetin güçlü bir siyasi irade ortaya koyması gerekmektedir. Terörün yayılması birçok hizmetin yerine getirilmesini engellemektedir.

3. Yeni hükümetin Tahran-Washington geriliminde pozisyonu ne olacaktır?

4. Yeni hükümetin Türkiye ile ilişkileri nasıl olacaktır?

5. Irak’ı önümüzdeki dönemde neler bekliyor?