Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitimi

SETA Ankara tarafından düzenlenen, "Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitimi" analizinin tanıtımı yapılan panelde, MEB Müsteşar Yardımcısı Sayın Yusuf Büyük, TDV Genel Müdür Yardımcısı Sayın Mustafa Tutkun ve SETA Eğitim Masası uzmanı Müberra Nur Emin konuşmacı olarak yer aldı. SETA araştırmacısı Zafer Çelik’in yönettiği panelde öne çıkan hususlar şöyledir:

MÜBERRA NUR EMİN: "MİLLİ EĞİTİM MÜFREDATI GÖZDEN GEÇİRİLMELİ"

Türkiye’deki Suriyeli çocuklardan 0-18 yaş grubunun 1.249.263 kişi olduğunu belirten Emin, bu çocukların %73’ünün temel eğitim çağında olduğuna değindi. Eğitimde yapılacak her çalışmada bu çocukların da gözetilmesi gerektiğinin altını çizen Emin, Milli Eğitim Bakanlığı’nın konuyla ilgili iki önemli eğitim modelinden bahsetti. Bunlardan ilki Suriye müfredatına bağlı Arapça eğitimin verildiği MEB’e bağlı Geçici Eğitim Merkezleri (GEM). GEM’lerin Türkiye’nin dünyaya sunmuş olduğu çok iyi bir model olduğunu söyleyen Emin, ayrıca kısa süreli göç hareketlerinde çocukların eğitimden geri kalmaması için ülkemiz tarafından sunulan önemli bir fırsat olduğunu söyledi. İkinci modelin devlet okulları olduğunu ve buralardaki en büyük sorunun dil engeli olduğunu belirterek Türk veli ve öğretmenlerin aynı ortamı paylaştıkları, Suriyeli öğrencilere karşı önyargılı davranışlarının devlet okullarındaki diğer bir sorunu beraberinde getirdiği söyledi. GEM dışında eğitim gören yaklaşık 66 bin çocuğun var olduğu GEM’lerde ise bu sayının 273 bin olduğuna değinen Emin, lise çağındaki çocukların sosyoekonomik nedenlerden dolayı okullaşamadığını, bu çocukların aile geçimlerini sağlamak için okullara gönderilmediğini anlattı.

Emin’e göre eğitim ile ilgili yaşanan diğer bir sorun GEM olan illerdeki ulaşım hizmeti. Maddi yetersizlikler ve çocuk işçiliği gibi durumların temel eğitim çağındaki çocukları okul dışında bıraktığını belirten Emin, dil, fiziksel altyapı ve nitelikli öğretmen sorununun Türkiye’deki Suriyelilerin eğitim konusunda yaşadığı sıkıntılar olduğunu söyledi.

Bu sorunlar karşısındaki çözüm önerilerini, Suriyeli çocukların devlet okullarına gönderilmesi; Milli Eğitim müfredatının yeniden gözden geçirilerek çoğulcu bir eğitim sistemi oluşturulması; MEB, akademisyenler ve uzmanlar tarafından ders kitaplarının yeniden revize edilmesi ve kamp dışı çocukların eğitime ulaşması için ulusal ve uluslararası örgütlerin yardımlarının sağlanması şeklinde sıralayan Emin, son olarak Suriyeli öğrenci ve aileler için Türkçe eğitim desteğinin arttırılması gerektiğini ve bu ailelere maddi yardımlar yapılmasının çocuk işçiliğini azaltacağı yönündeki görüşlerini dile getirdi.

YUSUF BÜYÜK: "GEM’LERİN DÜNYADA ÖRNEĞİ YOK"

GEM’lerin dünyada hiçbir yerde örneğinin olmadığını söyleyen Büyük, Ortaokula giden çocukları devlet okuluna almak istediklerinde kimsenin gelmediğini, daha sonra Suriye müfredatı konulduğunda Suriyeli çocukların okula geldiğini söyledi. Bu yıl okul öncesi ve ilkokula gidecek tüm öğrencilerin Türk okullarına alınması için illere yazı gönderildiğini belirten Büyük, gelecek yıl GEM’lerde okul öncesi ve ilköğretim birinci sınıfta Türkçe müfredata geçileceğini belirtti. Bu sayede Suriyeli çocukların hem mağdur edilmeyeceklerini hem de entegrasyonlarının sağlanacağının altını çizen Büyük, bu durumun sosyal bir vaka olduğunu, bütçede kısma yapmadan Suriyelilerin geçiminin ve eğitiminin sağlanması için ellerinden geleni yapacaklarını belirtti.

Liseyi bitiren tüm öğrencilere denklik sınavı uygulandığını ve bu öğrencilerin üniversitelere o şekilde yerleştirildiğini belirten Büyük, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı tarafından yaklaşık 2300 öğrenciye burs verildiğini ve öğrencilerden harç alınmadığını söyledi.

Suriyeli öğretmenlerin, Türkiye’deki ücretli öğretmenlerle aynı ücreti aldıklarını açıklayan Büyük, Türkiye’de maddi durumu yetersiz ailelerin çocuklarının eğitim masrafı için 40-50 TL arasında yardım yapıldığını, aynı yardımın Suriyeli öğrenciler için de geçerli olacağını belirtti.

MUSTAFA TUTKUN: "SİVİL TOPLUM SİSTEMATİK ŞEKİLDE SÜRECE DÂHİL EDİLMELİ"

Mevcut durumu analiz eden ve gelecekte karşılaşılacak sorunların çözümünü amaçlayan araştırmalar yaptıklarını belirten Tutkun, Suriyeli öğrencilerin geri dönmeleri halinde Türkiye’de gördükleri eğitimin bir geçerliliğinin olup olmayacağı konusunun masaya yatırıldığını söyledi. Bu projede Gaziantep’i merkez olarak aldıklarını belirten Tutkun, oluşturdukları teftiş ekibiyle proje dahilinde eğitim verilen yerlerin sürekli teftiş ve gözetim altında tutulduğunu da sözlerine ekledi.

Ayrıca, 11 kuruluş ve 2 şahsın katılımıyla bir insani yardım platformu oluşturduklarını ve her ay bir araya gelerek tüm faaliyetlerini bir merkezde topladıklarını açıklayan Tutkun, Suriyeli mültecilerin adreslerinin ve yapılan yardımların bu merkezlerde kayda geçirildiğini belirtti. Tutkun, "ailelerin maddi olarak desteklenmesi ve çocukların okula gönderilmesi konusunda bu yardımlar büyük önem arz ediyor. Bundan sonrası için kurumlar arası koordinasyon da çok önemli. Bu faaliyetlerde yetki karmaşalarının önlenmesi için her kurumun görevinin net bir şekilde tanımlanması ve sivil toplumun daha etkili ve sistematik şekilde sürece dâhil edilmesi gerekiyor." sözleriyle sunumunu tamamladı.

"Türkiye’deki Suriyeli Çocukların Eğitimi" paneli soru cevap kısmının ardından sona erdi.

[efsflexvideo type="youtube" url="https://www.youtube.com/watch?v=9fc-_rZXFrY" allowfullscreen="yes" widescreen="yes" width="420" height="315"/]