1978’de başlayan ekonomik reformlardan sonra ekonomisini yaklaşık 100 kat artıran Çin, günümüzde hem yatırımlar hem de finansman açısından dünyanın önemli ülkelerinden biri haline gelmiştir. Dünya ekonomisinden aldığı yüzde 22’lik paya ilave olarak dünya ticaretinin yüzde 12’sini gerçekleştiren Çin küresel ekonomideki istikrar için önemli bir partner haline gelmiştir. 40 yıllık reform süreci sonrası elde edilen refahı dünyanın farklı ülkelerinde yatırımlar ile değerlendiren Çin yatırım stokunda 1,985 trilyon dolara ulaşmıştır (Tablo 1). Avrupa, Asya ve Afrika gibi bölgelere daha fazla yatırım yaptığı bilinen Çin’in finansal kriz sonrası yatırımlarını hızla artırdığı görülmektedir. Ayrıca Afrika, Asya ve Güney Amerika ülkelerine düşük faiz ve uzun dönemli kredi imkânı sunulmasının getirdiği bölgesel güç birikimi Çin tarafından büyük projelerle de desteklenmektedir. Örneğin Kamboçya, Laos, Çad, Kenya, Peru, Bolivya ve Angola gibi ülkelere yüksek düzeyli yatırımlar gerçekleştiren Çin, Batılı finansal kuruluşlar gibi ağır şartlar öne sürmemektedir. Geri kalmış ülkelerin kalkınmasında önemli bir işlev gören bu yatırımlar dünya genelinde yapılan doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 7’sini oluşturmaktadır.[1] Batılı ülkelerin yatırım yapma konusunda isteksiz davrandığı ülkelere doğrudan yatırımlar ile girmekten çekinmeyen bir ülke olan Çin, Kenya örneğinde olduğu gibi kişi başına düşen gelirin üç kat artmasını sağlamıştır.[2] Sonuç olarak Batılı kurum, kuruluş ve devletlerden daha hafif şartlar öne süren Çin, kalkınmakta olan ülkeler için önemli bir alternatif finansman kaynağıdır.
Çin’in Altyapı Yatırımları: Ekonomik Aktivizm
Enerji Yatırımlarının Önemi ve İstikrar
[3]
Çin Yatırımlarına Ekonomi Politik Yaklaşım
[4][5]
Çin’in Ekonomik Yükselişinin Yansımaları
[1] “Foreign Direct Investment: Inward and Outward Flows and Stock, Annual”, UNCTADSTAT, https://unctadstat.unctad.org/wds/TableViewer/tableView.aspx , (Erişim Tarihi: 16 Ekim 2019)
[2] Kenya bazı yapılan yorum IMF, Dünya Bankası ve AEI verileri dikkate alınarak analiz edilmiştir.
[3] Bu ülkelere yapılan yatırımlarda enerji sektörü oran olarak en fazla yatırım yapılan alandır.
[4] Buradaki veriler Dünya Bankası, IMF, Çin Ulusal İstatistik Kurumu ve Birleşmiş Milletler gibi kurumlardan alınmıştır.
[5] The Dialogue Leadership for the Americas ve China-Africa Research Initiative. Güney Amerika için kredilerin veriliş tarihleri 2000-2017, Afrika ülkeleri için 2000-2016 tarihleri arasını kapsamaktadır.
[CRI Türk, 22 Ekim 2019].
