Reform ve verimlilik ile temellendirilen Çin’in kalkınma girişimi günümüzde başarıya ulaşmış, gelişmekte olan ülkelere ise yeni fırsatların kapısını açmıştır. Kendine özgü tarihsel tecrübesi ile ekonomik olarak küresel bir güç haline gelen Çin, Batı merkezli dünya düzenine yeni bir alternatif ortaya çıkmıştır.
Tarihin köklü medeniyetleri arasında bulunan Çin günümüzde dünyanın en büyük üretim üssü haline gelmiştir. Satın alma gücü, dış ticaret ve döviz rezervleri bakımından dünyanın en büyük ekonomisi haline gelen Çin’in son 40 yıllık süreçte başardığı kalkınma girişimi gelişmekte olan ülkeler için önemli tecrübelere sahiptir (Tablo 1).[1] Kamu öncülüğünde başlayan reformların bugün ulaştığı seviyeye karşılaştırmalı olarak bakıldığında; 1978’de GSYH 150 milyar dolar iken bu rakam 2018 yılında 13,6 trilyon dolara, kişi başına düşen gelir ise aynı yıllar arasında 310 dolardan 9.400 dolara yükselmiştir.[2] 1978-2018 yılları arasında dünya genelinde kişi başına düşen gelir yüzde 400 artarken Çin’de bu rakam 8 kattan daha fazla yükselmiştir.[3] 1978 yılında dünya ekonomisinin yüzde 1,8’ini oluşturan Çin’in bugün ulaştığı yüzde 15’lik oran dış ticarette de göz kamaştırıcıdır. 2005-2019 yılları arasında dünya genelinde 1,960 trilyon dolarlık yatırım gerçekleştiren Çin’in enerji, ulaşım ve altyapı gibi sektörlere yaptığı katkılar kalkınmakta olan ülkeler için kritik öneme sahiptir.[4]
Kuşak ve Yol Girişimi: Yeni Ekonomik Kalkınma Modeline Doğru
[5][6]Yeni Korumacılık Dönemi: Rekabetin Boyutları
Ticari Tarif Uygulamaları ve Yeni Teknolojik Rekabet
[1]
Ekonomik Durgunluğa Doğru Dünya Ekonomisi
[1]
Batıya Alternatif Yeni Ekonomik Güç: Çin
[1] “World Economic Outlook, July 2019”, IMF, https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2019/07/18/WEOupdateJuly2019 ,(Erişim Tarihi: 8 Ekim 2019).
[1] Kimberly Amadeo, “Trade Wars and Their Effect on the Economy”, The Balance, 13 Ağustos 2019; İstikbal ve Dilek, Asya Yüzyılında Türkiye-Çin Ekonomik İlişkileri.
[1] Buradaki yorumlar Dünya Bankası, IMF ve Çin Ulusal İstatistik Kurumu verileri dikkate alınarak dile getirilmiştir.
[2] Burada kullanılan veriler Dünya Bankasından alınmıştır.
[3] Deniz İstikbal ve Şerif Dilek, Asya Yüzyılında Türkiye-Çin Ekonomik İlişkileri, (SETA Rapor, Istanbul: 2019), s. 9.
[4] The American Enterprise Institute ve Heritage Foundation
[5] “Currency Composition of Offical Foreign Exchange Reserves (COFER)”, IMF, http://data.imf.org/?sk=E6A5F467-C14B-4AA8-9F6D-5A09EC4E62A4 , (Erişim Tarihi: 7 Ekim 2019).
[6] State Administration of Foreign Exchange ve Treasury of USA
[CRI Türk, 12 Ekim 2019].
