Gazze’de Ateşkes Çabaları ve İsrail’in Uzlaşmazlığı

Gazze’de Ateşkes Çabaları ve İsrail’in Uzlaşmazlığı

İsrail'in 7 Ekim'den bu yana Gazze'de uygulamaya koyduğu soykırım devam ederken, ABD Dışişleri Bakanı Blinken'ın "bölge turları" ve onunla birlikte Katar ve Mısır gibi bölgesel aktörlerin ateşkes girişimleri de devam ediyor. Blinken bir taraftan İsrail tarafındaki nispeten "makul" aktörlerle görüşmeye çalışarak Netanyahu ve aşırı sağcı müttefiklerini dengelemeye çalışıyor, diğer taraftan da Mısır ve Katar'dan Hamas'ı ikna etmelerini istiyor. Ancak hem Blinken'ın beyhude çabalarında hem de ateşkes girişimlerinin başarısızlığında sorun aynı yerde düğümleniyor: İsrail'in uzlaşmazlığı.
Paylaş:

Netanyahu ve ortaklarının en son reddettiği ateşkes teklifi, aslında ABD ve İsrail istihbarat şeflerinin hazırladığı, daha sonra da Katar ve Mısır aracılığıyla Hamas'a iletilen bir çerçeveye dayanıyor. Hamas kendisine iletilen teklifi revize ederek bir karşı teklifte bulundu. Hamas 7 Ekim sonrasında prensip olarak rehineleri serbest bırakma karşılığında "süreli" veya "geçici" ateşkes yerine kalıcı bir barış anlaşmasının peşinde oldu. Elindeki en büyük ve yegâne kozu İsrailli rehineler olan Hamas'ın, kendisini mevcut cendereden kurtarmayacak, kaçınılmaz akıbeti yalnızca biraz öteleyecek geçici bir ateşkes karşılığında rehineleri teslim etmeyi kabul etmesi zaten hiçbir şekilde mantıklı değil. Ancak geçmişteki tutumundan farklı şekilde bu defa rehineler konusunda bir kategorizasyona giderek onları üç aşamalı bir ateşkes planının 'üç parçaya bölünmüş kozu'na dönüştürmek istedi. Buna göre, toplamda dört buçuk ay sürecek üç aşamalı bir ateşkes süreci sonunda bütün rehineler serbest bırakılacak, İsrail ordusu Gazze'den tamamen çekilecek ve sürecin sonunda da işgali bitiren bir anlaşma imzalanacaktı. İlk aşama olan birinci 45 günlük sürede Hamas, kadınları, 19 yaş altındaki rehineleri, hasta ve yaşlıları serbest bırakacak; buna karşılık İsrail de Gazze'deki meskûn mahallerden çekilecek ve hapishanelerindeki Filistinli kadın ve çocukları serbest bırakacaktı. İlk aşamanın ardından bir temkin süresi öngörülüyordu. İki taraf da operasyonları durdurup sükûneti sağlamanın şartlarında anlaşamadığı sürece ikinci aşamaya geçilmeyecekti. Şayet dolaylı görüşmelerde mezkûr şartlarda taraflar anlaşırsa ikinci aşamaya geçilecek, bu aşamada Hamas elinde kalan erkek rehineleri de İsrail'e teslim edecek, bunun karşılığında ise İsrail ordusu Gazze'yi tamamen terk edecekti. Üçüncü ve son aşamada ise tarafların ellerinde bulunan cenazeler teslim edilecekti.

[Sabah, 10 Şubat 2024]
Paylaş:
İLGİLİ YAYINLAR