Çinlilerin ataları demiş ki; "Yavaş büyümekten korkma ama yerinde saymaktan kork".
Bir bakıma doğru ancak bugün Çinliler bu ata salığını ne kadar kale alabilir, soru işareti. Zira olumsuz haberler uçurup duran çeşitli Çin verileri dünyada öyle bir ortam yaratmakta ki, özlü söz bugün söylense şöyle olurdu: Yavaş büyümekten kork; hele bir de yerinde sayarsan dünya âlem yıkılır.
Malumunuz; Çin ekonomisinin 2015 yılında %6,9 oranında bir gelir artışı kaydetmiş olması üzerine, dünyadaki endişeler tavan yapmış durumda. Aslında öncelikle belirtmek gerekir ki; bu, beklenmedik bir gelişme değil. Bir ikincisi, uluslararası büyüme oranlarını sıralasanız ve ülke isimlerini kapasanız, düşük mevcut ortalamaya istinaden, 6,9 hiç de fena gözükmez. Gelin görün ki, o rakamın yanındaki isim Çin olunca, bir büyük endişe hâsıl oluyor. Koca Çin 25 yılın en düşük performansına imza atınca, doğuyu batıyı bir telaş sarıyor.
BİR DENGE ARAYIŞI
Bu anlamda ise son dönemde, harcamalarda özel tüketimin ve arz kanadında hizmetler sektörünün öne çıktığına şahit oluyoruz. Dolayısıyla, yıllar boyu ihracat odaklı, yatırım ve sanayi eksenli çekici büyümeler sergileyen Çin ekonomisinin gönlünün, artık ufak ufak tüketim ve hizmetlere kaydığı doğru. Bu da aslına bakarsanız, Çin için sürdürülebilir büyüme istikametine sapmak anlamına geliyor. Buradaki asıl endişe verici mevzu ise, söz konusu dengelenme sürecinin sağ salim nasıl atlatılacağı. Hem Çin, hem de dünya ekonomisinin selameti adına…
RAKAMLAR DOĞRU MU?
REZERVLER ERİYOR
Ve tüm bunlara bağlı olarak, zayıflayan güvenle pekişen belirsizlik ortamında, ülkeden sermaye çıkışları kuvvetle muhtemel devam edecek. Özellikle 2015 yılında Çin'de yaşanan ilgili gelişmeler ve nihayetindeki rezerv erimesi, endişeleri artırıyor. Hele de aktör dev Çin olunca, eriyen rezervlerin tutarı da korkutucu rakamlar olabiliyor. Bu nedenle, bu konuda paniğe sevk edici bir durum olup olmadığına kani olmak için, rasyolara bakmak gerek. Bu anlamda son verileri incelediğimizde; rezervlerin ithalatı karşılama süresi ve kısa vadeli borçlarla oranı gibi göstergeler, eskilere göre zayıflamış ancak henüz risk yaratmaya yakın olmayan seviyelere işaret ediyor.
Bununla birlikte, farklı indikatörler farklı sonuçlar ima edebiliyor ve daha da önemlisi, söz konusu oranlar ve sinyalledikleri riskler, önümüzdeki dönemde özellikle sermaye çıkışının hızına bağlı olarak değişimler gösterecek. Çıkışların hızlanması halinde tehlike çanları çalabilecekken, daha yavaş bir seyir ise, konforlu bölgede kalmayı sağlayacak.
DÜNYANIN PANİĞİ
Ve bu hususlardan hareketle, herkesin selameti adına zincirleme riskleri asgari düzeye çekmek için, Çin yönetiminin "her şey kontrolümüz altında ve reformları yerli yerince uygulayacağız" mealinde mesajlarla, ikna edici ve icraatçı bir modda ilerlemesi elzem görünüyor.
Öte yandan keşke dünya piyasaları da, ortalığı velveleye vermeden yaşamanın efdal olduğunu öğrenebilse…
Not: Ankara'ya ve milletimize bir kez daha başsağlığı dilerken, yaşadığımız acıları ifadeye kifayet edecek kelimeleri bulamıyorum.
[Yeni Şafak, 15 Mart 2016].
