Bu analiz BRICS’in Brezilya zirvesinde yayımladığı “Yapay Zekanın Küresel Yönetişimine İlişkin Bildirge”yi stratejik, normatif ve jeopolitik bağlamlarda incelemektedir. Yapay zekanın (YZ) ekonomik kalkınma, stratejik rekabet ve dijital egemenlik ekseninde şekillenen etkileri doğrultusunda bildirgenin özellikle Küresel Güney’in çok taraflı, kapsayıcı ve adil bir yönetişim yapısına duyduğu ihtiyacın yansıması olarak değerlendirildiği vurgulanmaktadır. Bildirge ayrıca veri egemenliği, fikri mülkiyetin dengelenmesi, etik ilkelerin güçlendirilmesi ve YZ’nin sivil kullanımına yönelik net sınırların çizilmesi gibi başlıklar etrafında BRICS’in kolektif vizyonunu yansıtmaktadır.
Bu analiz bildirgenin ABD-Çin rekabeti, büyük dil modellerinin artan etkisi, askeri YZ uygulamaları ve AB’nin norm koyucu rolü gibi gelişmelerle iç içe geçmiş bir bağlamda okunması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca Türkiye’nin BRICS üyesi olmamasına rağmen bu sürece normatif katkılar sağlayabilecek potansiyelini ele almakta, “bağlantısal eksen” olarak dijital yönetişimde hem teknik kapasitesi hem de jeopolitik konumuyla özgün bir rol oynayabileceğini savunmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma YZ’nin gelecekteki yönetişim yapısının hangi dinamik (iş birliği, rekabet ya da parçalanma) etrafında şekilleneceğinin hem BRICS gibi oluşumlar hem de Türkiye gibi stratejik aktörlerin alacağı pozisyonlara bağlı olacağını ileri sürmektedir.
