AK Parti Genel Merkez Binası

İstisnai bir hareket olarak AK Parti

Kuruluşunun üzerinden on beş ay geçtikten sonra iktidara gelen ve aralıksız beş dönemdir iktidarda olan AK Parti'yi istisnai kılan..

AK Parti 6. Olağan Kongresi’ne giderken aynı zamanda on yedinci kuruluş yılını kutluyor. Diğer taraftan ise on altı yıllık bir iktidar olarak bugünün ve geleceğin Türkiye’si adına yenilenmeyi ve dönüşümü kongrenin merkezine koyuyor. AK Parti’yi Türkiye siyasal hayatında “istisnai” ve “biricik” kılan özelliklerin başında da bu “değişim” dinamiğini on yedi yıldır bir iddia olarak ortaya koyması ve sürekli kılması geliyor. Böylece AK Parti siyasi parti kimliğini aşarak farklı toplumsal kesimleri kapsayabilen ve bu toplumsal kesimlerin ihtiyaç ve taleplerini önceleyen siyasi bir hareketin temsilciliğini üstleniyor.
Kuruluşunun üzerinden on beş ay geçtikten sonra iktidara gelen ve aralıksız beş dönemdir iktidarda olan AK Parti’yi istisnai kılan bir diğer özellik ise Türkiye siyaseti açısından ilkleri başarmasıdır. AK Parti demokratik seçimlerin yapılmaya başlandığı tarihten bu yana en uzun süre iktidarda kalan parti unvanına ve siyaset bilimi literatüründe “hakim parti” olarak tanımlanan bir hüviyete sahiptir. Buna ek olarak zaman zaman kıyaslandığı önceki iktidarlar ve siyasi partilerin başaramadıklarını gerçekleştirerek Türkiye siyaseti açısından bir kırılma yaratmıştır. Bu da AK Parti’yi istisnai bir konuma taşımaktadır.

Toplumsal bir hareket olarak AK Parti 
AK Parti Kasım 2002’de aldığı yüzde 34 oy oranı ile iktidara geldi. Bu tarihtensonra girdiği hiçbir seçimde ise bu oranının altına düşmeyerek ve en yakın rakibine oldukça önemli oranlarda farklar atarak iktidarını on altı yıldır sürdürmektedir. Bu on altı yıllık iktidar başarısını ise politik olarak dışlanmış toplumsal kesimleri kapsayarak ve onların değer yargılarını yaptığı siyasetin merkezine koyarak yakaladı. Bu noktada söz konusu toplumsal kesimlerin beklenti ve taleplerini, kendisine yönelen tüm saldırı ve dirence rağmen hayata geçirdiği demokratik dönüşümler ve hizmet siyasetiyle karşıladı. Ayrıca zaman içerisinde değişen talep ve beklentiler doğrultusunda kadrolarını, söylemini ve siyasetini yeniledi. Bu yenilenme ise artan kapsayıcılık ve daha fazla toplumsal destek olarak kendisine döndü. Böylece AK Parti farklı toplumsal kesimlerden aldığı destekle iktidar için yarışan siyasi bir partiden dönüştürücü gücü yüksek ve kapsamı geniş bir toplumsal harekete evrildi.
AK Parti’yi Türk siyasal hayatında “istisna” ve “biricik” kılan özelliği ise bu toplumsal hareketin sürdürülebilir bir hal almasıdır. AK Parti, değişen toplumsal talep ve beklentileri iyi okuma özelliği sayesinde hizmet siyasetini ve reformcu kimliğini bu yönde şekillendirmeye önem verdi. Bu doğrultuda da kadrolarını, söylemini ve siyasetini yenilemeyi bir siyasi ilke olarak benimsedi. Dolayısıyla kendi dönüşümünü de toplumla paralel ve sürekli kıldı. Böylece toplumsal hareket kimliğini beklentileri sürekli karşılayarak sürdürülebilir hale getirdi. Bu da AK Parti’nin daha önce Türkiye siyasal hayatında elde edilmemiş başarıları yakalamasını sağladı.

“İlklerin partisi” olarak AK Parti 
AK Parti’nin istisnai bir konumda olması birçok ilki başarmasıyla da alakalıdır. On altı yıllık iktidarıyla birlikte Cumhuriyet döneminde demokratik seçimlerle en uzun iktidarda kalan parti olması bunların başında gelmektedir. Ayrıca sağlıktan altyapıya, eğitimden kalkınmaya kadar birçok alanda Cumhuriyet tarihinde hiçbir iktidarın başaramadıklarını hayata geçirmiştir. Yine AK Parti 24 Haziran ile birlikte beşinci iktidar dönemine girerek artık kesin manada “hakim parti” hüviyetine sahiptir. Siyaset bilimi literatüründe nicel ve nitel anlamda uzun süre iktidarda kalan siyasi partileri tanımlamak için kullanılan bu tanımlama Türkiye siyasal hayatında ilk kez AK Parti için kullanılmaktadır. Bunların da ötesinde ve en önemlisi olarak AK Parti Türkiye tarihinde siyasal sistemi demokratik vasıtalar ve seçmen iradesiyle değiştiren ilk siyasal harekettir.
Diğer bir taraftan AK Parti benzerleri geçmişte görülmemiş bir şekilde yaşadığı krizleri toplumsal destekle aşan ve bu krizlerden güçlenerek çıkan bir partidir. Zaman zaman geçmiş merkez sağ iktidarlarla kıyaslanan AK Parti’yi bu partilerden farklılaştıran ve daha başarılı kılan en önemli unsurlardan biri de budur. E-muhtıra ve 367 krizi, 17-25 Aralık süreci ve son olarak 15 Temmuz darbe girişimi gibi her biri geçmiş dönemlerde iktidar değişikliğine sebep olabilecek büyük krizleri AK Parti doğrudan toplumsal destekle aşmış ve daha güçlü bir destekle yoluna devam etmiştir. Bu da AK Parti’nin toplumla arasında benzeri görülmemiş bir biçimde ve oldukça güçlü bir bağ kurduğunu, toplumun da demokrasi tarihimizde ilk kez doğrudan demokratik iradesini koruyan ve müdahil bir konuma evrildiğini göstermektedir.
Tüm bu özellikler ve ilkler bir arada değerlendirildiğinde AK Parti’nin Türk siyasal hayatında istisnai ve biricik bir konumda olduğu ortadadır. Girdiği on dört seçimden zaferle ayrılan bir partinin toplumsal desteğini belli bir seviyenin altına düşürmeden on altı yıldır iktidarda olması ve değişen sosyolojiye rağmen bu desteği sürdürülebilir hale sokması AK Parti’nin tüm somut ve soyut çıktılar haricinde neden istisnai olarak nitelendirildiğini anlamak için yeterlidir.

[Sabah, 18 Ağustos 2018]

Etiketler: